طراحی لباس با الهام از مثنوی معنوی (مهار نفس اماره و دستیابی به نفس مطمئنه)

پژوهش در ادبیات و لباس

0 110

   یکی از راه های تبیین و تشریح جایگاه پوشاک و لباس در فرهنگ ما  بررسی بازتاب و انعکاس این موضوع درتاریخ و ادبیات ایران است. مسئله ای که اگر به درستی شناخته شود، به درک و تعمیق این مهم در تاریخ و فرهنگ ما وگسترش فرهنگ سازی موثر در این زمینه منجر خواهد شد . بنابراین پژوهش در ادبیات و لباس؛ به عنوان گذشته، حال و آینده این فرهنگ می تواند در زمینه جمع آوری مستندات تاریخی لباس و پوشاک در ایران و ایجاد ذهنیت هایی برای طراحان وسازندگان کارساز و راه گشا باشد .

گروه هنری خاتون
گروه هنری خاتون( آنچه که هست)

طراحی لباس با توجه به منابع ادبی

درباره طرح لباس در منابع ادبی ذکر این نکته لازم است که هرچند از دیر باز برخی از این منابع به طور مستقیم و مختص لباس تالیف شده اند. اما معدود و انگشت شمارند. از آغازگران شعر فارسی چون مولانا جلال الدین محمد بلخی و دیگران تا دوره معاصر و امروز، هر یک از شاعران و ادیبان درشعر و نثر به فراخور اندیشه و هنر خویش در خیال پردازی شاعرانه خود در الفاظ، اشارات، کنایات، تشبیهات، استعارات و سایر اشکال خیال بر انگیز شعر از کلمات و اصطلاحات مربوط به پوشاک و لباس؛ برای بیان اندیشه تمسک جسته اند.

پوشاک در مثنوی معنوی

بر اساس گفته های مولانا در مثنوی و معنوی، انسان برای رسیدن به روح پاک و عقل روشن( نفس مطمئنه) باید نفس خودش را بشناسد و به مقابله با نفس اماره (نفس اماره نفسی که انسان  را به تباهی می کشاند.)  بپردازد. مثنوی معنوی ارتباط مستقیمی با موضوع نفس دارد . چر ا که مولانا پس از کشف این حقیقت( مبارزه با نفس اماره و رسیدن به نفس مطمئنه) مثنوی را با این هدف سرود که راه های شناختن نفس و راه های مبارزه با نفس را به آدمی بشناساند. تا انسان بتواند به راه سعادت برسد.

بر این اساس موضوع پایان نامه واژه نامه پارچه و پوشاک از منظر مولانا  و پروژه عملی طراحی لباس  مفهومی_ کاربردی با الهام از موضوع اصلی مثنوی و معنوی (مهار کردن نفس اماره و رسیدن به نفس مطمئنه) با راهنمایی و هدایت علمی اساتید راهنما  سرکار خانم دکتر محبوبه الهی و سرکار خانم صغری اسدی  توسط دانشجویان زهرا شفیع و زهرا اسدی در دانشگاه شریعتی به انجام رسید.

نمایش نفس اماره و نفس مطمئنه (گروه هنوری خاتون)
نمایش نفس اماره و نفس مطمئنه(گروه هنری خاتون)
نفس اماره همواره برای ما نقاب های رنگارنگ میزند...طراحی لباس با الهام از نفس
نفس اماره همواره برای ما نقاب های رنگارنگ میزند…طراحی لباس با الهام از نفس

ایده از مثنوی معنوی برای طراحی لباس

از کتاب مثنوی معنوی، ابیاتی استخراج شد. ابیات دو دسته  هستند: یک دسته ابیاتی هستند که مولانا در آنها از تشبیهات نفس اماره استفاده کرده است و طی یک داستانی با عنوان مارگیر و اژدها موضوع غفلت آدمی از نفس اماره و تباه شدنش به وسیله آن را بازگو می کند.

ابیات دیگری نیز اشاره دارند به جامه خرقه که نشان ریاضت کشیدن درویشان و پوشش کسانی است  که در مثنوی  سعی دارند با نفس اماره شان مبارزه کنند و هدفشان رسیدن به حق تعالی و نفس مطمئنه است.

در این خصوص  با پیشنهاد و راهنمایی استاد راهنما خانم دکتر محبوبه الهی قرار بر این شد که قبل از اجرای دفاعیه نمایشی در ارتباط با موضوع بخش عملی یعنی نمایش روند مبارزه با نفس اماره و رسیدن به نفس مطمئنه بر اساس گفته های مولانا انجام شود.

این نمایشنامه توسط گروه هنری خاتون با عنوان آنچه که هست نوشته شد و در روز دفاعیه به اجرا در آمد. در این نمایش موضوع کار عملی در قالب تئاتر همراه با موزیک اجرا شد . بخش هایی از تئاتر را می توانید در زیر مشاهده کنید.

   آنچه که هست..

تئاتری مفهومی که در آن حالت های نفس اماره و در گیری های نفس اماره باخودش و  سماع کردن و تلاش وی برای خلاصی از وضعیت موجود و در نهایت مهار کردن نفس را نشان می دهد و در مقابل نفس مطمئنه را نشان می دهد که در شخصی پاک و وارسته وجود دارد ولی کم کم به دلیل غفلت آدمی نفس مطمئنه حالت های نفس اماره را به خود می گیرد که این نشانگر این موضوع است که عارفان و انسان های وارسته نیز هر لحظه ممکن است از خود غافل شوند و دچار نفس اماره بشنود.  در نمایش نامه شخصیت نفس اماره با لباس مشکی و شخصیت انسان وارسته (نفس مطمئنه) با لباس سفید به قلم در آ مده است.

عکس دسته جمعی با اعضای گروه هنری خاتون
عکس دسته جمعی با اعضای گروه هنری خاتون

 

ادامه دارد…

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.